kennisbank ruimtelijke kwaliteit
hoe?

Futura expertmeeting

Veertien deskundigen, binnen en buiten de Futuracorporaties, bogen zich over de vraag hoe de identiteit van de plek versterkt kan worden in het proces van vastgoedontwikkeling.
Lees meer!

5 aandachtspunten

In de Habiforum publicatie (p. 10-12) worden worden twee aandachtspunten uitgewerkt die van groot belang zijn bij het tot stand brengen van ruimtelijke kwaliteit:
  • Mensen laten zich steeds minder leiden door instituties maar des te meer door eigen belangen en normen. Media en nieuwe vormen van communicatie spelen daarbij een grote rol. Gevolg is dat er veel meer verschillende opvattingen ontstaan, wat het streven naar ruimtelijke kwaliteit aanmerkelijk complexer maakt. Daarnaast zijn in onze netwerksamenleving organisaties steeds meer van elkaar afhankelijk bij het realiseren van gewenste uitkomsten. Ruimtelijke kwa­liteit vereist een gezamenlijke inspanning
  • Wees je bewust van definiëring, ambities en wensen van betrokkenen en van het schaalniveau waarop iedereen denkt en werkt. Afhan­kelijk van de gekozen inhoud zijn er andere ruimtelijke ordeningsopgaven en vaak ook andere ingrediënten voor de ruimtelijke kwaliteit. Een concreet voorbeeld: op Europees niveau wordt een ecologische habitat hoog gewaardeerd maar op gemeentelijk niveau wordt een economisch belang van een ruimtelijke ingreep hoger gewaardeerd. 

Naast deze twee aandachtspunten benoemt Guido Wallagh in het Futura essay (p. 7-9) drie succes- en faalfactoren in het proces rondom het realiseren van ruimtelijke kwaliteit:

  • Duidt ruimtelijke kwaliteit specifiek in de verschillende fasen van ruimtelijke planvorming. Elke fase heeft een eigen opgave: in de initiatieffase gaat het om ‘streven’ (belangrijke waarden, doelen en strevingen), in de planfase om ‘plannen’ (zoeken naar bruikbare kwaliteiten), in de uitvoering om ‘maken’ (projecten formuleren, risico’s beheersen en betrokkenen enthousiasmeren) en in de exploitatiefase om ‘beleven’.
  • Expliciteer het handelingsperspectief: om wiens ruimtelijke kwaliteit gaat het? De overheid, de markt, de eindgebruiker?
  • Vermijd teveel aandacht voor de korte termijn gebruikswaarde, verlies de uniciteit en toekomstwaarde van een plek niet uit het oog.

Aanbevelingen

  • De Rotterdamse Raad voor Cultuur en Kunst formuleert een aantal aanbevelingen met betrekking tot ruimtelijke kwaliteit en architectuur in haar Visie op het Rotterdamse architectuurbeleid uit 2006.
  • Oud-corporatiedirecteur Hannie Kunst (Standvast Wonen, Nijmegen) heeft tijdens het Futuradebat over ruimtelijke kwaliteit een aantal kwaliteitsaspecten genoemd waarmee zij rekening hield als opdrachtgever voor verschillende projecten in Nijmegen. 
  • Tijdens de Futuraconferentie Brabant bijzonder van 5 februari 2009 zijn eveneens een aantal aanbevelingen voor goed opdrachtgeverschap gedaan (p. 12 en 13 van het verslag).
  • Tot slot, meer informatie over ruimtelijke kwaliteit in de huidige praktijk is te vinden op de website van de Volkskrant, die in 2007 een reeks bijeenkomsten rondom ruimtelijke kwaliteit heeft georganiseerd.